zaduszki

wszystkich swietych1

cmentarz

Image Nazwa cmentarz wywodzi się z greckiego słowa koimao znaczącego zasypianie, w zlatynizowanej formie jako coemeterium. A zatem cmentarz to miejsce snu, spoczynku. W literaturze wczesnochrześcijańskiej używano często też terminu greckiego koimeteria wyrażającego wiarę w zmartwychwstanie zmarłych, określane jako przebudzenie ze snu. Niemal więc od zarania chrześcijaństwa rozumienie cmentarza jako miejsca spoczynku do czasu zmartwychwstania potwierdzało głęboką wiarę chrześcijan w „ciała zmartwychwstanie i żywot wieczny”.

Już w II wieku potwierdzone jest grzebanie chrześcijan w specjalnie wydzielonych miejscach, z których wyłączano pogan. Zakładając cmentarze chrześcijanie, stosując się do obowiązującego ówcześnie prawa, wybierali obszar poza miastem, ściśle określony granicami. Charakterystyczną cechą jest jednak to, że wraz z rozwojem i rozprzestrzenianiem się religii, nowe nekropolie umieszczane były w miastach, blisko ludzi, blisko kościołów parafialnych. W średniowieczu cmentarze były też miejscem azylu i pokoju, wolnym od rozbojów. Z czasem utarło się przekonanie, że chrześcijanie winni być chowani w „poświęconej ziemi”. Dlatego też już w IX wieku błogosławiono poszczególne groby, by w następnym stuleciu dokonywać obrzędu poświęcenia całego cmentarza przez posługę biskupa. Niezwykle ciekawe jest to, iż obrzędy te przetrwały niemal w niezmienionej formie od końca XIII wieku aż do 1962 roku. Nowe przepisy przewidują obecnie procesję z paschałem do krzyża cmentarnego, czytania biblijne, formuły błogosławieństwa, modlitwę wiernych oraz inne modlitwy przeniknięte głęboko wiarą w zmartwychwstanie.
Kodeks Prawa Kanonicznego stanowi, że każda parafia winna posiadać własny cmentarz parafialny do pochówku zmarłych. takim cmentarzem parafialnym dla mieszkańców Niedomic był cmentarz w Łęgu Tarnowskim, z racji przynależności do tej parafii. W miarę rozwoju duszpasterstwa i usamodzielniania się rektoratu w Niedomicach, wraz z podjęciem starań o budowę kościoła, rozpoczęto starania o zezwolenie na założenie cmentarza parafialnego. Jednak w wyniku mnożenia trudności ze strony ówczesnych władz powiatowych podjęto ostatecznie decyzję o założeniu w Niedomicach cmentarza komunalnego. Zawiązał się wtedy Społeczny Komitet Budowy Cmentarza, w skład którego weszli: Franciszek Bogacz jako przewodniczący, po jego śmierci funkcję przejął Wiktor Nakonieczny, Jan Bogacz, Stanisław Dojka, Eugeniusz Drąg i Mieczysław Kusiak pełniący obowiązki inspektora.
Budowę cmentarza komunalnego w Niedomicach, o powierzchni 0,54 ha, rozpoczęto 20 września 1971 roku, mimo iż decyzję o lokalizacji działki cmentarnej wydano 2 stycznia 1968 roku. Tworzenie cmentarza obejmowało budowę: domu przedpogrzebowego, ogrodzenia, drogi dojazdowej, placu postojowego, magazynu i studni. Pierwszy pogrzeb na nowym cmentarzu odbył się już w październiku następnego roku, a wiele rodzin dokonało ekshumacji na cmentarzu parafialnym w Łęgu Tarnowskim, przewożąc swych krewnych na niedomicki cmentarz.
Projekt architektoniczny domu przedpogrzebowego, służącego zasadniczo do ekspozycji trumny, wykonali architekci państwo Beata i Janusz Dziduszko z Tarnowa. Z czasem głównemu pomieszczeniu w budynku nadano charakter sakralny umieszczając w nim stół ołtarzowy oraz inne elementy wystroju religijnego. Nigdy jednak dom przedpogrzebowy nie przyjął funkcji kaplicy cmentarnej z prawdziwego zdarzenia. Dopiero w listopadzie 2002 roku na cmentarzu, obok budynku, zainstalowano dużych rozmiarów stalowy krzyż, zaprojektowany przez mgr inż. Jarosława Skrabacza z Ilkowic. Obecnie budynek jest zaniedbany, wykorzystywany jako magazyn do przechowywania sprzętów i innych rzeczy potrzebnych do utrzymania cmentarza i godnego pochówku zmarłych.
Kilka miesięcy temu powstała myśl o dokonaniu gruntownego remontu domu przedpogrzebowego tak, aby mógł się stać prawdziwą kaplicą cmentarną, w której będzie można sprawować Mszę świętą, odprawić egzekwie, modlitwę różańcową za zmarłych, wystawić godnie trumnę, a także przechowywać ją w chłodni do czasu pochówku.
Podczas zebrania wiejskiego 8 kwietnia 2010 roku zawiązał się Komitet, którego celem jest kierowanie tymi pracami remontowymi. W skład Komitetu weszli: ks. proboszcz Jan Toboła, Tadeusz Patriak – przewodniczący, Mirosław Major – zastępca przewodniczącego, Barbara Malinowska, Zbigniew Podstawski, Barbara Sawczyk, Janusz Tokarski. Do tej pory odbyły się dwa spotkania organizacyjne Komitetu, na których zapoznano się z dokumentacją odnowienia kaplicy przygotowaną przez pana mgr inż. Jerzego Fidowicza z Tarnowa. Ustalono też harmonogram pierwszych prac remontowych.
O postępach prac przy kaplicy cmentarnej będziemy informować na bieżąco, ilustrując wszystko zdjęciami.

Barbara Sawczyk


Opracowano na podstawie:
Bochenek Ł.: Parafia Niedomice w latach 1978-2003. Tarnów 2009 (maszynopis).
Grzanka M.: Niedomice. Moja mała ojczyzna. Tarnów 2008
Nadolski B.: Leksykon liturgii. Poznań 2006

 

kliknij na zdjęcie, aby powiekszyć.